Stoppen met Mounjaro of Wegovy: kom je weer aan? Wat we weten

Een jaar na hun laatste injectie hadden de deelnemers aan de STEP 1-studie twee derde van het gewicht terug dat ze met semaglutide waren kwijtgeraakt. Dat resultaat, gepubliceerd in 2022, heeft een onrust gezaaid die je vandaag terugziet in wat mensen opzoeken: stoppen met Mounjaro, afbouwschema Ozempic, moet ik dit mijn leven lang blijven prikken.

De vraag is terecht, en het antwoord past slecht in één zin. Ja, weer aankomen is in de studies de regel. Nee, het gewicht komt niet volledig terug en niet bij iedereen in dezelfde mate, en hoe groot de terugval is, hangt af van wat je vergelijkt. Dit artikel beschrijft wat de studies hebben gemeten. Het vertelt niemand of hij moet stoppen, doorgaan of de behandeling moet aanpassen: die beslissing neem je met de arts die het middel voorschrijft.

Wat de stopstudies hebben gezien

Drie studies gelden als referentie, en alle drie laten ze een duidelijke gewichtstoename zien in het jaar na het stoppen.

De eerste is de verlenging van STEP 1, verschenen in Diabetes, Obesity and Metabolism in 2022. Na 68 weken Wegovy (semaglutide) 2,4 mg werden de behandeling en de begeleiding stopgezet, en 327 deelnemers werden nog een jaar gevolgd. Ze waren gemiddeld 17,3% van hun gewicht kwijtgeraakt. Een jaar later was daar 11,6 procentpunt van terug. Er bleef een nettoverlies over van 5,6% ten opzichte van de start.

De tweede, STEP 4, pakte het anders aan. Alle deelnemers kregen eerst 20 weken semaglutide, waarna het lot besliste wie doorging en wie overstapte op placebo, zonder dat iemand wist in welke groep hij zat. In de 48 weken daarna daalde het gewicht nog eens 7,9% bij wie doorging, en steeg het 6,9% bij de anderen.

De derde gaat over Mounjaro (tirzepatide). In SURMOUNT-4 werden 670 volwassenen die in 36 weken 20,9% van hun gewicht hadden verloren, verdeeld over doorbehandelen en placebo. Een jaar later was de placebogroep 14% aangekomen, terwijl de behandelde groep nog eens 5,5% was afgevallen.

Eén detail is van belang. In STEP 4 en SURMOUNT-4 liepen de adviezen over voeding en beweging in beide groepen door. De deelnemers kwamen dus aan ondanks die begeleiding.

Een gemiddelde, geen lot

Deze cijfers zijn gemiddelden, en ze beschrijven het traject van geen enkele individuele patiënt. In SURMOUNT-4 had 16,6% van de deelnemers die op placebo waren overgestapt een jaar later nog minstens 80% van hun gewichtsverlies vast. Dat is weinig, vergeleken met de 89,5% in de groep die doorging met de behandeling. Het is niet niets.

Dezelfde studies laten ook zien dat op het gemeten tijdstip niet alles is uitgewist. Aan het einde van SURMOUNT-4 woog de placebogroep nog 9,9% minder dan helemaal aan het begin van de studie. In de verlenging van STEP 1 bedroeg het nettoverlies in week 120, meer dan twee jaar na de eerste injectie, nog 5,6%.

En daarna? Een team van de universiteit van Oxford probeerde dat door te rekenen door 37 studies en 9.341 deelnemers samen te nemen, over alle moleculen heen, in een meta-analyse die het BMJ in januari 2026 publiceerde. Na het stoppen met een obesitasmedicijn stijgt het gewicht gemiddeld 0,4 kg per maand. Voor semaglutide en tirzepatide, waarmee je meer afvalt, loopt het geschatte tempo op tot 0,8 kg per maand, ofwel 9,9 kg in het eerste jaar, en het model legt de terugkeer naar het startgewicht ongeveer anderhalf jaar na het stoppen.

Bij die laatste schatting hoort een voorbehoud dat de auteurs zelf maken. Voor deze twee moleculen ging geen enkele opvolging verder dan 52 weken: daarna is de curve een extrapolatie. Hetzelfde onderzoek stelt vast dat het gewicht sneller terugkomt na een medicijn dan na een programma met gedragsbegeleiding, waar de terugkeer naar het startgewicht op 3,9 jaar wordt geraamd, tegen 1,7 jaar voor alle medicijnen samen.

Waarom het gewicht terugkomt

Het gewicht komt terug omdat het medicijn ophoudt te werken en het lichaam zelf niet anders is afgesteld.

Het eerste mechanisme is eenvoudig. Deze moleculen bootsen een verzadigingshormoon na zolang ze in je bloed zitten. Volgens de productinformatie blijft semaglutide na de laatste dosis van 2,4 mg ongeveer zeven weken in het bloed aanwezig. Daarna dooft het extra signaal uit. De eetlust die veel patiënten omschrijven als ‘in één klap terug’, wordt door niets meer getemperd.

Het tweede is ouder dan deze behandelingen. Het lichaam verdedigt zijn gewicht. In 2011 mat een Australisch team de eetlusthormonen bij 50 mensen voor een dieet, vlak erna en een jaar later. Twaalf maanden na het afvallen waren leptine en peptide YY, die de honger remmen, nog steeds verlaagd; ghreline, dat de honger aanwakkert, was nog steeds verhoogd, en het hongergevoel ook. De studie verscheen in de New England Journal of Medicine.

Andere onderzoekers hebben die druk becijferd. Op basis van een studie waarin patiënten afvielen zonder het te weten, berekenden ze dat de eetlust met ongeveer 100 kcal per dag toeneemt voor elke verloren kilo, een effect dat meer dan drie keer zo groot is als de daling van het energieverbruik (Obesity, 2016). Zolang de behandeling loopt, maskeert ze die druk. Stopt ze, dan laat hij zich weer voelen.

In de zorg wordt daar de consequentie uit getrokken: obesitas geldt als een chronische ziekte, en de behandeling ervan is een zaak van lange adem. Met een gebrek aan wilskracht heeft dit alles niets te maken.

Hart en bloedsuiker volgen dezelfde helling

De winst die is gemeten op bloeddruk, bloedsuiker en bloedvetten, loopt terug naarmate het gewicht terugkomt. In de verlenging van STEP 1 waren de meeste verbeteringen van 68 weken een jaar na het stoppen teruggekeerd in de richting van hun beginniveau. De meta-analyse van het BMJ raamt voor alle onderzochte waarden een terugkeer naar de startwaarde binnen anderhalf jaar.

Het is een van de dingen die artsen afwegen als ze over de duur van een behandeling praten. Bij doorlopende behandeling houdt het gewichtsverlies stand: in de STEP 5-studie bedroeg het 15,2% na twee jaar semaglutide (Nature Medicine, 2022).

Wat je bord en je beweging kunnen doen

Van geen enkele leefgewoonte is aangetoond dat ze de terugval ongedaan maakt. Sommige dempen hem, en de stevigste gegevens gaan over lichaamsbeweging.

Een team uit Kopenhagen vergeleek een jaar lang vier strategieën om gewicht te behouden na een dieet: een begeleid beweegprogramma, Saxenda (liraglutide), beide samen, of een placebo. Daarna werd alles stopgezet en werden de deelnemers een jaar later opnieuw gezien. In het jaar zonder behandeling kwamen degenen die alleen liraglutide hadden gekregen 6 kg meer aan dan degenen die het beweegprogramma hadden gevolgd. Na de twee jaar bedroeg het verschil 5,1 kg in het voordeel van de groep die beide had gecombineerd, vergeleken met liraglutide alleen (eClinicalMedicine, 2024).

De studie is bescheiden, 109 mensen teruggezien, en gaat over een ouder molecuul dan semaglutide. De boodschap is toch het onthouden waard: beweging die je tijdens de behandeling hebt ingebouwd, lijkt je daarna te blijven beschermen.

Wat het bord betreft blijft de Europese Diogenes-studie de referentie, verschenen in de New England Journal of Medicine in 2010. Bij 773 volwassenen die net waren afgevallen, beperkte een voeding met iets meer eiwit en een iets lagere glykemische index de terugval over 26 weken, met ongeveer een kilo ten opzichte van de tegenovergestelde diëten. Het effect is echt en bescheiden, en het is niet getest na een medicijn.

Blijft de vraag van de spieren. In een deelstudie van SURMOUNT-1 bestond ongeveer een kwart van het gewicht dat onder tirzepatide verdween uit vetvrije massa (Diabetes, Obesity and Metabolism, 2025), een aandeel dat dicht bij dat van de placebogroep ligt. Eiwitten dragen bij tot het behoud van spiermassa, en krachttraining onderhoudt ze. We wijden er een artikel aan, over spierverlies tijdens de behandeling, en de voedingsbasis staat in wat je eet tijdens een GLP-1-behandeling.

Stoppen, doorgaan, afbouwen: een medische beslissing

De beslissing is aan de patiënt en zijn arts, en de bijsluiters zeggen dat zonder omwegen. Die van Wegovy vraagt om niet met het middel te stoppen zonder met je arts te overleggen. Die van Mounjaro voegt eraan toe dat bij diabetes type 2 de bloedsuiker na het stoppen kan stijgen.

Mensen stoppen om heel uiteenlopende redenen: bijwerkingen, een zwangerschapswens, de kosten, een bereikt doel, er genoeg van hebben. In Nederland wegen de kosten zwaar. Eind 2025 zaten Wegovy en Mounjaro voor obesitas niet in het basispakket, en begon het Zorginstituut aan een beoordeling van beide middelen; de NOS schatte de prijs toen op 250 tot 450 euro per maand. Vraag je zorgverzekeraar of apotheker naar de stand van nu.

Over de manier waarop vragen veel patiënten of een afbouwschema beter is dan in één keer stoppen. We hebben geen gerandomiseerde studie gevonden die die vraag beslecht, en de meta-analyse van het BMJ geeft er geen antwoord op. Het is aan de voorschrijver om dat per geval te beoordelen.

Wat je zelf kunt doen, is met je vragen naar het spreekuur komen. Welke controle van gewicht en bloedwaarden is er voorzien in de maanden erna? Welke begeleiding door een diëtist en welke beweging zet je op vóór het stoppen, en niet erna? Bij hoeveel kilo's erbij meld je je opnieuw? Gewichtsbehoud bereid je voor, en stabiel blijven is op zich al een succes.

Wie tijdens de behandeling vooral last had van maag en darmen, vindt in onze gids over GLP-1-bijwerkingen wat daarover bekend is. En wie houvast zoekt voor de weken erna, kan het weekmenu blijven gebruiken, met iets grotere porties.

Veelgestelde vragen

Kom je altijd weer aan na het stoppen met een GLP-1-medicijn?

In de studies komt de grote meerderheid van de deelnemers aan, maar niet iedereen en niet in dezelfde mate. In SURMOUNT-4 had 16,6% van de mensen die op placebo waren overgestapt een jaar later nog minstens 80% van hun gewichtsverlies vast.

Hoeveel kilo kom je gemiddeld aan?

Een meta-analyse in het BMJ uit 2026 schat de toename op 0,8 kg per maand na semaglutide of tirzepatide, bijna 10 kg in het eerste jaar. In de verlenging van STEP 1 hadden de deelnemers een jaar na het stoppen twee derde van het verloren gewicht terug.

Hoe snel komt het gewicht terug?

De toename begint in de weken na het stoppen en houdt minstens een jaar aan. De terugkeer naar het startgewicht wordt voor semaglutide en tirzepatide op ongeveer anderhalf jaar geraamd, maar dat is een extrapolatie voorbij 52 weken opvolging.

Moet je een GLP-1-medicijn levenslang gebruiken?

De studies laten zien dat het gewichtsverlies standhoudt zolang de behandeling loopt, en terugloopt na het stoppen. Hoe lang je behandelt, beslis je met je arts, op basis van je gezondheid, hoe je het middel verdraagt en wat je zelf wilt.

Zijn er ontwenningsverschijnselen bij het stoppen?

De bijsluiters van Wegovy en Mounjaro beschrijven geen ontwenningssyndroom. Wat mensen voelen, is de terugkeer van hun vroegere eetlust. Bij diabetes kan de bloedsuiker stijgen, en daarom is medische opvolging nodig.

Beperkt beweging de gewichtstoename?

Het is de best gedocumenteerde hefboom. In een Deense studie kwamen mensen die een begeleid beweegprogramma hadden gevolgd, een jaar na het stoppen duidelijk minder aan dan mensen die alleen het medicijn hadden gekregen.

Kun je na het stoppen opnieuw met de behandeling beginnen?

Dat is een mogelijkheid die alleen je arts kan beoordelen, met de redenen voor het stoppen en je situatie van dat moment erbij. Opnieuw beginnen doe je nooit op eigen houtje en nooit met een middel dat je buiten de apotheek om hebt gekregen.

Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt het advies van een zorgverlener niet. Verander nooit iets aan je behandeling zonder overleg met je arts.